Patella luxatie (losse knieschijf) bij kat

Patella luxatie is een aandoening in de knie van een kat die zonder behandeling kan verergeren. Er zijn meerdere behandelmogelijkheden om de knieschijf terug op zijn plaats te krijgen.

Wat is patella luxatie?
Patella luxatie is een aandoening waarbij de knieschijf af en toe of permanent uit zijn groeve schiet. De knieschijf  hoort permanent in een groeve van het bovenbeen te blijven zitten. Bij katten met patella luxatie is de groeve waarin de knieschijf zich bevindt te ondiep.  Bij dieren met een aangeboren patella luxatie zien we vaak dat de geul zich afwijkend heeft ontwikkeld. Vaak is de geul te ondiep of soms zelfs helemaal niet aangelegd.

Hoe ontstaat een patella luxatie?
De ontwikkelingsproblemen lijken een erfelijke grondslag te hebben. Hoe de vererving verloopt, is nog niet bekend. Het lijkt erop dat meerdere genen invloed hebben op dit probleem. Verder is aangetoond dat katten met heupproblemen (bijvoorbeeld heupdysplasie) meer kans hebben op het ontwikkelen van patella luxatie. (1)
 
Onderzoek van de knie 
Als uw dier een patella luxatie lijkt te hebben, dan beweegt de onderzoekende dierenarts de knie op verschillende manieren om vast te stellen hoe ernstig de knieschijf luxeert. Luxeren betekent verplaatsen, in dit geval van de knieschijf buiten de groeve. Er worden röntgenfoto’s gemaakt om andere knieproblemen uit te sluiten en een indruk te krijgen van aanwezige slijtage in de knie (artrose) en nieuwe botvorming.
 
     
De ernst van de patella luxatie wordt vastgesteld in de volgende gradaties:
·         Graad 1: de knieschijf kan handmatig uit de geul gedrukt worden, maar zal bij loslaten vanzelf weer terugschieten;
·         Graad 2: de knieschijf schiet al uit de geul wanneer de knie wordt gebogen of  gedraaid;
·         Graad 3: de knieschijf ligt permanent naast de geul, maar kan nog wel handmatig teruggeduwd worden;
·         Graad 4: de knieschijf ligt permanent naast de geul en is ook niet meer terug te duwen.
 
Bij de kat komen meestal graad 1 en 2 voor.
 
Symptomen
Katten met patella luxatie vertonen niet altijd dezelfde klachten. Als er sprake is van klachten aan één been wisselt het dier normaal lopen af met het totaal niet gebruiken van het been. De mate van het ontlasten van het been varieert met de ernst van de aandoening. Er zijn katten die helemaal niets laten zien. Alleen als de kat er last van heeft wordt een operatie geadviseerd.
 
Operatie van de patella luxatie
Door de geul te verdiepen, kan de knieschijf moeilijker uit de geul gaan. Daarvoor wordt de geul dieper gemaakt met behoud van het kraakbeen. Bij een afwijkende stand van onder- en bovenbeen wordt de aanhechting van de knieband op het onderbeen verplaatst. Het botstukje waar de kniepees op aanhecht wordt losgezaagd. De aanhechting van de kniepees die te ver naar binnen (mediaal) of buiten (lateraal) ligt wordt losgemaakt en op de juiste positie vastgezet. Hiervoor worden twee metalen pinnen gebruikt. Het uitgerekte gewrichtskapsel wordt ingekort en als de knie instabiel is moet dat ook chirurgisch behandeld worden. 
 
 
Marèse van Haneghem
Orthopedisch dierenarts Dierenkliniek Kortenoord